Ryczałt 12% czy 8,5%? Decyduje klasyfikacja, nie zawód

Pytanie o stawkę pada na kontrakcie B2B częściej niż jakiekolwiek inne i prawie zawsze jest źle postawione. Brzmi „którą stawkę wybrać”, a ustawa żadnego wyboru nie przewiduje. Stawka jest konsekwencją klasyfikacji usług, które faktycznie wykonujesz — nie decyzją, którą podejmujesz przy zakładaniu firmy.

Jak zbudowany jest przepis

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym przypisuje stawki do kategorii usług opisanych symbolami PKWiU — statystycznej klasyfikacji wyrobów i usług. Nie do zawodów, nie do nazw stanowisk, nie do tytułu umowy z kontrahentem.

• 12% (art. 12 ust. 1 pkt 2b lit. b ustawy o ryczałcie) — w tym punkcie ustawodawca wymienił z nazwy usługi związane z oprogramowaniem, opisane w klasyfikacji symbolem PKWiU 62.01.1. Nazwa stoi w przepisie wprost, więc dla prac polegających na wytwarzaniu oprogramowania nie ma tu wiele miejsca na dyskusję.
• 8,5% (art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o ryczałcie) — kategoria resztowa. Wpada do niej to, czego ustawodawca nie przypisał w pozostałych punktach katalogu. Do tej stawki dochodzi się przez wykluczenie, a nie przez wskazanie.

Nie decyduje kolejność, tylko zastrzeżenie zapisane w samym przepisie: stawka usługowa ustępuje zarówno punktom wcześniejszym, jak i tym późniejszym, które przepis wymienia z numeru — rozlicza się nią dopiero to, czego nie obejmuje żaden z nich.

Dlaczego spór toczy się o klasyfikację

„Programista” to opis zawodu, a nie pozycja w klasyfikacji — i właśnie dlatego zawód niczego nie przesądza. Ta sama osoba w jednym okresie pisze kod, w innym prowadzi warsztat dla zespołu klienta, a w jeszcze innym pilnuje harmonogramu i budżetu projektu. Klasyfikuje się każdą z tych czynności z osobna, po tym, na czym rzeczywiście polega.

Pytanie brzmi więc: co konkretnie robisz w ramach tego kontraktu i jak opisuje to umowa, protokół odbioru oraz pozycja na fakturze. Odpowiedź „jestem w IT” nie prowadzi do żadnej stawki.

Prace z pogranicza

Część zakresów nie daje się przypisać jednoznacznie. Poniższe obszary regularnie budzą wątpliwości i nie mają jednej odpowiedzi dobrej dla każdego — to mapa miejsc, w których warto się zatrzymać:

• Wsparcie i utrzymanie — od poprawiania kodu po obsługę zgłoszeń użytkownika to bardzo różne czynności, mimo jednej nazwy w umowie.
• Testowanie — inaczej wygląda pisanie testów automatycznych, inaczej ręczna weryfikacja gotowego produktu.
• Szkolenia — prowadzenie zajęć bywa klasyfikowane odrębnie od wytwarzania oprogramowania, nawet gdy dotyczą tej samej technologii.
• Doradztwo — analiza wymagań i rekomendacja rozwiązania to co innego niż jego implementacja.
• Kierowanie projektem lub zespołem — praca organizacyjna bywa oceniana zupełnie inaczej niż praca inżynierska.

Nazwa pozycji na fakturze niczego tu nie załatwia. Liczy się treść czynności, a organ patrzy właśnie na nią.

Ile pewności daje interpretacja indywidualna

Najmocniejsze zabezpieczenie to interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej — z jednym zastrzeżeniem: symbol PKWiU podajesz we wniosku sam, jako element stanu faktycznego, a organ go nie bada. Interpretacja chroni więc skutek podatkowy przypisany podanemu symbolowi; sam symbol potwierdza dopiero opinia klasyfikacyjna urzędu statystycznego. Chroni przy tym tylko wtedy, gdy opis we wniosku odpowiada temu, co naprawdę robisz — dlatego wniosek opisuje czynności, a nie stanowisko czy branżę.

Zanim go złożysz, przejdź zakres prac z księgową albo doradcą podatkowym — to rozmowa o Twojej umowie i Twoich zadaniach, której żaden kalkulator nie zastąpi. Podstawy formalne firmy opisuje osobno artykuł o prowadzeniu JDG na kontrakcie.

Jak stawka żyje w aplikacji

Ustaloną stawkę zapisujesz w ustawieniach firmy razem z datą, od której ma obowiązywać. Do wyboru masz wszystkie dziewięć stawek przewidzianych ustawą — aplikacja nie ogranicza Cię do dwóch najpopularniejszych i nie podpowiada, która jest właściwa.

Zmiana obowiązuje od miesiąca, który wskażesz jako początek — data musi być pierwszym dniem miesiąca. Miesiące wcześniejsze pozostają przy stawce, która obowiązywała w nich wtedy; data wskazana wstecz przelicza je od nowa, więc dobiera się ją świadomie. Z faktur sprzedaży powstaje ewidencja przychodów, a z niej wyliczana jest zaliczka — cały ten obieg opisuje strona o księgowości na kontrakcie B2B.

Jedno ograniczenie warto znać z góry: przychód bieżącego okresu rozlicza się jedną stawką — tą, która obowiązuje w tym okresie. Jeśli część usług klasyfikujesz inaczej niż resztę, podziału przychodu między dwie stawki aplikacja nie przeprowadzi — tę część rozpisujesz poza nią. Druga stawka pojawia się w miesiącu tylko wtedy, gdy trafia do niego korekta wcześniejszego okresu: ta rozlicza się stawką tamtego okresu.

Roczny limit ryczałtu

Ryczałt ma górną granicę przychodu: 8 517 200 zł w skali roku. Limit odnosi się do roku poprzedniego, więc jego przekroczenie nie odbiera Ci ryczałtu w trakcie roku — zamyka tę formę na rok kolejny, w którym wybierasz już inną: skalę podatkową albo podatek liniowy, w terminie przewidzianym na zmianę formy. Jeśli zbliżasz się do granicy, to temat na rozmowę z księgową jeszcze przed grudniem, a nie po nim.

Czego aplikacja nie odejmuje od podstawy

Ustawa pozwala pomniejszyć przychód o zapłacone składki społeczne oraz 50% zapłaconej składki zdrowotnej. Biurko tego odliczenia nie wykonuje — modułu składek w aplikacji nie ma, więc kwota, którą tu widzisz, jest wyższa od ostatecznej. Traktuj ją jako punkt wyjścia do sprawdzenia, a nie jako gotową kwotę przelewu.

Jak liczy się sama składka zdrowotna i skąd biorą się jej progi, opisuje artykuł o składce zdrowotnej na ryczałcie. Wpływ obu odliczeń na kwotę na rękę pokazuje kalkulator B2B, który składki od przychodu odejmuje.