Mechanizm podzielonej platnosci (MPP)

Mechanizm podzielonej platnosci (split payment) to sposob regulowania naleznosci za faktury, w ktorym platnosc dzielona jest na dwie czesci: kwote netto i kwote VAT. Zostal wprowadzony do polskiego systemu podatkowego w 2018 roku, a od 1 listopada 2019 roku jest obowiazkowy dla okreslonych transakcji.

Jak dziala MPP

Przy platnosci w mechanizmie split payment:

1. Kwota netto trafia na zwykly rachunek rozliczeniowy sprzedawcy
2. Kwota VAT trafia na wydzielony rachunek VAT sprzedawcy

Rachunek VAT jest tworzony automatycznie przez bank dla kazdego rachunku rozliczeniowego prowadzonego w zwiazku z dzialalnoscia gospodarcza. Podatnik nie sklada osobnego wniosku o jego otwarcie.

Platnosc realizowana jest jednym przelewem w bankowosci elektronicznej — nabywca zaznacza opcje split payment i wypelnia dedykowany komunikat przelewu (numer faktury, NIP sprzedawcy, kwota brutto, kwota VAT).

Obowiazkowy MPP (art. 108a ust. 1a)

Mechanizm podzielonej platnosci jest obowiazkowy, gdy spelnione sa lacznie dwa warunki:

1. Wartosc brutto faktury wynosi co najmniej 15 000 PLN (lub rownowrtosc tej kwoty w walucie obcej)
2. Faktura zawiera co najmniej jeden towar lub usluge wymienione w zalaczniku nr 15 do ustawy o VAT

Zalacznik nr 15 — najwazniejsze kategorie

• Wyroby stalowe (rury, prety, arkusze, ksztaltowniki)
• Metale kolorowe (miedz, aluminium, cynk, olow)
• Zlom metalowy
• Paliwa (benzyna, olej napedowy, gaz LPG)
• Elektronika (procesory, smartfony, tablety, laptopy, konsole, dyski twarde)
• Czesci samochodowe
• Wegiel i produkty weglowe
• Uslugi budowlane (jako podwykonawca i glowny wykonawca)
• Maszyny i urzadzenia elektryczne

Adnotacja na fakturze

Gdy transakcja podlega obowiazkowemu MPP, sprzedawca musi umiescic na fakturze adnotacje: "Mechanizm podzielonej platnosci" (art. 106e ust. 12).

Konsekwencje braku adnotacji

Brak wymaganej adnotacji naklada na sprzedawce sankcje w wysokosci 30% kwoty podatku VAT przypadajacej na towary/uslugi z zalacznika nr 15 wykazane na danej fakturze (art. 106e ust. 12). Sankcji mozna uniknac, jesli nabywca mimo braku adnotacji dokona platnosci w MPP.

Konsekwencje niestosowania MPP przez nabywce

Nabywca, ktory nie zastosuje obowiazkowego MPP, ponosi powazne konsekwencje:

• Sankcja 30% kwoty VAT przypadajacej na towary/uslugi z zalacznika nr 15 (art. 108a ust. 7)
• Brak prawa do zaliczenia wydatku do kosztow uzyskania przychodow w podatku dochodowym (art. 22p ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT / art. 15d ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT)
• Solidarna odpowiedzialnosc za zaleglosci VAT sprzedawcy (art. 105a)

Sankcji 30% mozna uniknac, jesli sprzedawca rozliczy caly podatek VAT z danej faktury we wlasciwym okresie rozliczeniowym.

Dobrowolny MPP — korzysci

Nawet gdy MPP nie jest obowiazkowy, nabywca moze dobrowolnie zastosowac ten mechanizm. Korzysci z dobrowolnego MPP:

• Brak solidarnej odpowiedzialnosci za zaleglosci VAT sprzedawcy (art. 105a ust. 3d) — kluczowa korzysc przy transakcjach z nowymi kontrahentami
• Brak sankcji VAT — wylaczenie dodatkowego zobowiazania podatkowego (art. 112b ust. 3 pkt 2 lit. a)
• Szybszy zwrot VAT — 25 dni zamiast standardowych 60 dni (art. 87 ust. 6a), pod warunkiem ze cala kwota podatku naliczonego wynika z faktur oplaconych w MPP
• Brak sankcji CIT/PIT — za platnosci na rachunek spoza bialej listy, jesli zastosowano MPP
• Brak podwyzszonej stawki odsetek za zaleglosci w VAT (art. 56b Ordynacji podatkowej)

Rachunek VAT — zasady korzystania

Srodki zgromadzone na rachunku VAT nie sa swobodnie dostepne. Mozna je wykorzystac na:

• Zaplate kwoty VAT na rzecz dostawcow (w ramach MPP)
• Zaplate podatku VAT do urzedu skarbowego
• Zaplate podatku dochodowego (PIT/CIT) do urzedu skarbowego
• Zaplate skladek ZUS — od 1 listopada 2019
• Zaplate cla i podatku akcyzowego
• Zaplate naleznosci celnych

Uwolnienie srodkow z rachunku VAT

Jesli podatnik chce przeznaczyc srodki z rachunku VAT na inny cel, musi zlozyc wniosek do naczelnika urzedu skarbowego o wyrazenie zgody na przekazanie srodkow na rachunek rozliczeniowy. Organ ma 60 dni na rozpatrzenie wniosku. Odmowa jest mozliwa, gdy istnieje uzasadniona obawa zaleglosci podatkowej.

Praktyczne wskazowki

• Przy kazdej fakturze powyzej 15 000 PLN sprawdz, czy zawiera pozycje z zalacznika nr 15
• Skonfiguruj system fakturowania, aby automatycznie dodawal adnotacje MPP
• Nawet jesli nie masz pewnosci, czy MPP jest obowiazkowe — bezpieczniej jest zastosowac split payment dobrowolnie
• Rachunek VAT mozna sprawdzic w systemie bankowosci elektronicznej — jest tworzony automatycznie