Faktury w walutach obcych

Polscy przedsiebiorcy coraz czesciej realizuja transakcje z kontrahentami zagranicznymi lub ustalaja ceny w walutach obcych. Ustawa o VAT pozwala na wystawianie faktur w dowolnej walucie, jednak naklada obowiazek przeliczenia kwoty VAT na zlote polskie.

Zasada ogolna (art. 106e ust. 11)

Faktury moga byc wystawiane w dowolnej walucie — euro, dolarach, funtach czy jakiejkolwiek innej. Nie ma ograniczen co do waluty dokumentu. Jednakze:

• Kwota podatku VAT musi byc wyrazona w zlotych polskich (PLN) — jest to wymog bezwzgledny
• Kwoty netto i brutto moga pozostac w walucie obcej
• Na fakturze powinien byc podany zastosowany kurs przeliczenia

Kurs przeliczenia (art. 31a ust. 1)

Do przeliczenia kwot w walutach obcych na PLN stosuje sie sredni kurs danej waluty obcej ogloszony przez NBP na ostatni dzien roboczy poprzedzajacy dzien powstania obowiazku podatkowego.

Przyklad

• Data sprzedazy (obowiazek podatkowy): 15 marca 2025 (sobota — wiec obowiazek przesuwa sie na poniedzialek? Nie — obowiazek powstaje w dniu dostawy niezaleznie od dnia tygodnia)
• Ostatni dzien roboczy przed 15 marca: 14 marca (piatek)
• Kurs do zastosowania: sredni kurs NBP z tabeli opublikowanej 14 marca

Kurs EBC jako alternatywa (art. 31a ust. 2a)

Od 2021 roku podatnicy moga stosowac kurs Europejskiego Banku Centralnego (EBC) z ostatniego dnia roboczego poprzedzajacego powstanie obowiazku podatkowego. Zasady:

• Kurs EBC przelicza sie na PLN przy uzyciu sredniego kursu EUR/PLN z NBP z tego samego dnia
• Dla walut nienotowanych przez EBC stosuje sie kurs kryzowy z kursem EUR
• Wybranie metody EBC wymaga stosowania jej przez co najmniej 12 kolejnych miesiecy
• O wyborze metody nie trzeba informowac urzedu skarbowego

Kiedy powstaje obowiazek podatkowy

Moment powstania obowiazku podatkowego determinuje, ktory kurs nalezy zastosowac:

• Dostawa towarow / wykonanie uslugi — obowiazek powstaje w dniu dostawy/wykonania (art. 19a ust. 1). Kurs: z dnia roboczego przed tym dniem
• Faktura wystawiona przed dostawa — jesli faktura jest wystawiona przed dostawa, obowiazek powstaje w dniu dostawy (nie wystawienia faktury). Kurs: z dnia przed dostawa
• Uslugi budowlane, media — obowiazek powstaje z chwila wystawienia faktury. Kurs: z dnia roboczego przed wystawieniem faktury
• Zaliczka — obowiazek podatkowy powstaje z chwila otrzymania zaliczki. Kurs: z dnia roboczego przed otrzymaniem zaliczki

Faktury zaliczkowe w walucie obcej

Przy fakturze zaliczkowej w walucie obcej kurs przeliczenia to sredni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzajacego dzien otrzymania zaliczki (nie dzien wystawienia faktury). Przyklad:

• Zaliczka w EUR wplynela 10 kwietnia (czwartek)
• Kurs do przeliczenia: sredni kurs NBP z 9 kwietnia (sroda)
• Fakture zaliczkowa mozna wystawic do 15 maja, ale kurs pozostaje z 9 kwietnia

WDT i import uslug — szczegolne zasady

Wewnatrzwspolnotowa dostawa towarow (WDT)

Obowiazek podatkowy powstaje z chwila wystawienia faktury, nie pozniej niz 15. dnia miesiaca nastepujacego po miesiacu dostawy (art. 20 ust. 1). Kurs: z dnia roboczego przed wystawieniem faktury (lub przed 15. dniem, jesli faktura nie zostala wystawiona w terminie).

Import uslug

Obowiazek podatkowy powstaje na zasadach ogolnych (moment wykonania uslugi). Kurs przeliczenia: z dnia roboczego poprzedzajacego dzien wykonania uslugi.

Wewnatrzwspolnotowe nabycie towarow (WNT)

Obowiazek podatkowy powstaje z chwila wystawienia faktury przez dostawce, nie pozniej niz 15. dnia miesiaca po dostawie. Kurs: z dnia roboczego przed wystawieniem faktury.

Co robic, gdy NBP nie publikuje kursu

NBP nie publikuje kursow w dni wolne od pracy (weekendy, swieta). W takim przypadku:

• Stosuje sie kurs z ostatniego dnia roboczego, w ktorym NBP opublikowal kurs — czyli cofa sie do najblizszego dnia z opublikowana tabela
• Przyklad: obowiazek podatkowy w poniedzialek 21 kwietnia (Poniedzialek Wielkanocny — swieto). Kurs: nalezy wziac z czwartku 17 kwietnia (ostatni dzien roboczy przed swietem, poniewaz Wielki Piatek 18 kwietnia to rowniez swieto)
• Tabele kursow NBP publikowane sa zwykle okolo godziny 11:45-12:15

Praktyczne wskazowki

• Automatyzacja kursow NBP — korzystaj z API NBP (https://api.nbp.pl/) do automatycznego pobierania kursow. Wiekszosc systemow fakturowania oferuje taka integracje
• Archiwizuj kursy — przechowuj informacje o zastosowanym kursie dla kazdej faktury. W razie kontroli organ moze zdzadac udokumentowania kursu
• Roznice kursowe — pamietaj, ze roznice miedzy kursem z faktury a kursem z dnia zaplaty generuja przychody lub koszty podatkowe (roznice kursowe)
• Faktury korygujace w walutach — korekta stosuje ten sam kurs co faktura pierwotna, chyba ze korekta wynika z nowej okolicznosci (wtedy kurs z dnia nowej okolicznosci)
• JPK_V7 — w plikach JPK kwoty wykazuje sie zawsze w PLN, po przeliczeniu